Δευτέρα, 15 Νοεμβρίου 2010

Παραθετικά επιθέτων (Λατινικά)

ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ  ΕΠΙΘΕΤΩΝ

Η λατινική όπως και η λατινική έχει τρεις βαθμούς:
α) θετικό: gradus positivus
β) συγκριτικό: gradus comparativus
γ) υπερθετικό: gradus superlatinus.
     Ο κοινός σχηματισμός των παραθετικών είναι κοινός για τα επίθετα της 2ης και της 3ης κλίσης. Οι καταλήξεις των παραθετικών είναι:
 
Συγκριτικός:
αρσ. και θηλυκό:
- ior
ουδ:
- ius
Υπερθετικός:
αρσ:
- issimus
θηλ:
- issima
ουδ:
- issimum


     Για να σχηματίσουμε τους βαθμούς ενός επιθέτου ή της επιθετικής μετοχής παίρνουμε τη γενική του ενικού του αρσενικού, αφαιρούμε την κατάληξη (– i για την 2η κλίση και – is για την 3η κλίση) και προσθέτουμε τις καταλήξεις των παραθετικών *, π.χ.


θετικός
συγκριτικός
υπερθετικός
Β΄ κλίση:
altus
(alt – i)
alt - ior
alt – ius
alt – issimus (- a – um)
Γ΄ κλίση:
brevis
(brev – is)
brev - ior
brev - ius
brev – issimus (- a – um)
 
      *   προσοχή:
     Το επίθετο dives (= πλούσιος) που η γενική του είναι divitis και με συγκοπή ditis σχηματίζει τα παραθετικά του:        συγκρ: divitiordivitius κ΄ ditiorditius
υπρθ: divitissimus – a – um  κ΄ ditissimus – a – um.

 

 

Διαφορετικός σχηματισμός παραθετικών

1.    Έξι (6) επίθετα που λήγουν σε – ilis * τα: facilis, dificillis, similis, dissimilis, humilis και gracilis σχηματίζουν τον υπερθετικό βαθμό με την κατάληξη – limus (- a - um) στο θέμα τους. Δηλαδή:
 
θετικός
συγκριτικός
υπερθετικός
1.    facilis – is – e
facilior – facilius 
facillimus – a – um
2.    difficilis – is – e
difficilior - dificilius
difficillimus – a – um
3.    similis – is – e
similior – similius
simillimus – a – um
4.    dissimilis – is – e
dissimilior – dissimilius
dissimillimus – a – um
5.    humilis – is – e
humilior – humilius
humillimus – a – um
6.    gracilis – is – e
gracilior – gracilius
gracillimus – a – um
      * αλλα:  θετ: nobilis – is – e   συγκρ: nobilior – bobilius      υπρθ: nobilissimus – a – um

2.    Όσα επίθετα της 2ης ή της 3ης κλίσης λήγουν σε – er σχηματίζουν τον υπερθετικό βαθμό σε – rimus που προστίθεται στην ονομαστική του ενικού του αρσενικού, π.χ.


Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός
β΄ κλίση
pulcher
pulchra
pulchrum
    pulchrior

   pulchrius
pulcherrimus
pulcherrima
pulcherrimum
γ΄ κλίση
acer
acris
acre
    acrior

   acrius
acerrimus
acerrima
acerrimum

 3.    Τα επίθετα που λήγουν σε – dicus, - volus, ficus (που έχουν δηλαδή ως δεύτερο συνθετικό τα ρήματα dico, volo, facio) σχηματίζουν τα παραθετικά τους με τις καταλήξεις – entior και – entissimus, δηλαδή:
 
Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός
maledicus
maledica
maledicum
   maledicentior

   maledicentius
maledicentissimus
maledicentissima
maledicentissimum
mafnificus
magnifica
magnificum
   magnificentior

   magnificentius
magnificentissimus magnificentissima
magnificentissimum

      προσοχή:
     Κατά τον ίδιο τρόπο σχηματίζονται τα παραθετικά του επιθέτου providusaum (= προορατικός – ή – ό) δηλαδή: συγκρ: providentiorprovidentius
υπρθ: providentissimus – a – um 

 Ανώμαλα παραθετικά

Θετικός Συγκριτκός Υπερθετικός
bonus – a – um
melior – melius
oprimus – a – um
malus – a – um
peior – peius
pessimus – a – um
magnus – a – um
maior – maius
maximus – a – um
parvus – a – um
minor – minus
minimus – a – um
multi – ae – a
plures – plura
plurimi – ae – a

Δεν σχηματίζουν παραθετικά

1.    Τα επίθετα που φανερώνουν ύλη, π.χ. aureus (χρυσός), ferreus (σιδερένιος) κλπ.
2.    Τα επίθετα που φανερώνουν τόπο ή χρόνο, π.χ. marinus (θαλασσινός), nocturnus (= νυχτερινός) κλπ.
3.    Τα επίθετα που φανερώνουν μέτρο, π.χ. triennis (= τρίχρονος) κλπ.
4.    Τα επίθετα που φανερώνουν συγγένεια ή καταγωγή, π.χ. paternus (= πατρικός), Romanus (= ρωμαϊκός) κλπ.
5.    Τα επίθετα που φανερώνουν κάτι απόλυτο, π.χ. mortalis (= θνητός), omnipotens (= παντοδύναμος) κλπ.

Ελλειπτικός σχηματισμός παραθετικών

Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός
(citra)
citerior – citerius
citimus – a – um
       -------
deterior – deterius
deterrimus – a – um
(intra)
interior – interius
intimus – a – um
       -------
ocior – ocius
ocissimus – a – um
(prae)
prior – prius
primus – a – um
(prope)
propior – propius
proximus – a – um
(potis)
potior – potius
potissimus – a – um
(ultra)
ulterior – ulterius
ultimus – a – um
falsus – a – um
       ---------
falsissimus – a – um
novus – a – um
recentior – recentius
novissimus – a – um
sacer – sacra – sacrum
sanctior – sanctius
sacerrimus – a – um
vetus – a – um
vetustior – vetustius
veterrimus – a – um

alacer – cris – cre
alacrior – alacrius
      ----------
iuvenis – is – e
iunior – iunius
      ----------
senex
senior – senius
      ----------
adulescens
adulescentior – adulescentius
      ----------




 Επίθετα με 2πλο υπερθετικό

Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός
exterus – a – um
exterior – exterius
extremus – a – um  κ΄ extimus – a – um
inferus – a – um
inferior – inferius
infimus – a – um  κ΄ imus – a – um
superus – a – um
superior – superius
supremus – a – um  κ΄ summus – a – um
posterus – a- um
posterior – posterius
postremus – a – um  κ΄ postumus – a – um

Περιφραστικά παραθετικά

      Από τα επίθετα σε – us όσα πριν από την κατάληξη – us έχουν φωνήεν¦ σχηματίζουν τα παραθετικά τους περιφραστικά, δηλαδή το συγκριτικό με το magis (= πιο) + θετικό και τον υπερθετικό με το maxime (= πολύ) + θετικό, π.χ.

Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός
idoneus – a – um
magis idoneus – a – um
maxime idoneus – a – um
vacuus – a – um
magis vacuus – a – um
maxime vacuus – a – um

      προσοχή:
     Τα επίθετα που λήγουν σε – quus σχηματίζουν ομαλά τα παραθετικά τους, π.χ. antiquusaum (= αρχαίος –α – ο)  συγκρ: antiquiorantiquius
υπρθ: antiquissimus – a – um 







Δεν υπάρχουν σχόλια:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...